Het is één van de onderdelen die je het minst ziet, maar tegelijkertijd misschien wel het meest belangrijk is: Je zadel! Het kan je fietsplezier maken of breken, want als je er niet lekker op zit of klachten krijgt ben je vaak sneller thuis dan je zou willen. Je zadel is het contactpunt waar de meeste druk wordt uitgeoefend, op een lichaamsdeel dat erg gevoelig is.
Het juiste zadel?
In mijn beleving wordt de keuze van het zadel nog regelmatig onderschat. Zo heeft een groot deel van de wielrenners het standaard zadel op de fiets, zoals ze deze in de winkel hebben gekocht. Dat hoeft uiteraard niet fout te zijn, maar het is ook zeker niet vanzelfsprekend dat dit het juiste zadel is voor jouw zitvlak. Uitdrukkingen als; ‘ik moet zitvlees kweken’, ‘deze zeem zit niet lekker’ ‘of ‘het is een kwestie van wennen’, roepen bij mij altijd wel wat vraagtekens op. Want als je na tien ritten nog steeds moet wennen, ligt het probleem ergens anders dan standaard bij die zeem of die gewenning.
Ieder zitvlak is uniek en daarom is de keuze van een zadel het meest persoonlijke en zal het niet een kwestie van smaak zijn. Om nou een goede keus te maken hebben ze bij Fizik een online Saddle Guide die je een heel eind op weg kan helpen. In deze Saddle Guide heeft Fizik al hun zadels verdeeld op basis van discipline, rijstijl, materiaal en vorm. Ook als je niet in de race bent voor een nieuw zadel is het een interessante Guide om te lezen als je het mij vraagt.
Welk vorm past bij jouw zitvlak en rijstijl?
Het handige bij de Saddle Guide van Fizik, is dat de zadels worden gecategoriseerd op basis van vier verschillende punten. Dit zijn rijstijl, vorm, materiaal en padding. Daarbij vind ik de vorm het meest belangrijk, omdat deze moet aansluiten op je zitvlak. Uiteraard is dit afhankelijk van je rijstijl en ook wel van de padding. Maar als de padding op de verkeerde plek ondersteuning biedt, heb je er nog geen profijt van.
Fizik maakt onderscheid in vier verschillende vormen. De T-Shape, V-Shape, Short-Nose en Split-Nose zadels. De laatste categorie is vrij specifiek voor triatleten en tijdrijders die lang in een extreem diepe houding op de fiets zitten.
T-Shape, V-Shape of Short-Nose?
Het T-Shape zadel heeft de meest abrupte overgang van de brede achterkant naar een smalle en lange voorkant. Hierdoor ontstaat er meer ruimte aan de binnenkant van je bovenbenen. Het zadel is vlak, en de combinatie van een vlak en smal zadel geeft je veel variëteit in verschillende posities. Als je dus veel wisselt van houding op je zadel, is dit een goede optie.
Het V-Shape zadel loopt meer geleidelijk van breed naar smal, en heeft een lichte welving waardoor de achterkant wat omhoog staat. Hierdoor biedt het meer ondersteuning bij het kantelen van je bekken. Dit kan voor veel renners erg prettig zijn wanneer je klachten aan je onderrug ervaart.
Het Short-Nose zadel biedt de meeste ondersteuning door de licht oplopende achterkant en korte voorkant. Hierdoor is er minder bewegingsvrijheid, en dat is vooral voor renners die graag ‘vast’ in het zadel zitten. Ik weet van mezelf dat ik hier behoefte aan heb, omdat ik behoefte heb aan stabiliteit op het zadel.
Je rijstijl is mede-bepalend
Naast de vorm die moet passen bij je zitvlak en ook de juiste ondersteuning moet bieden, is ook je rijstijl belangrijk. Als jij in een rustig tempo 200 kilometer wil toeren met de handjes op het stuur, heb je een heel andere houding op je fiets dan tijdens een criterium. Dan zit je juist lekker diep, en is de drukverdeling op het zadel ook heel anders.
Fizik onderscheidt dit in Road Racing en Allround. Datzelfde onderscheid hebben ze ook voor gravel, waardoor je voor een fiets met dropbar vier verschillende categorieën hebt. In totaal heeft Fizik overigens tien categorieën als je het mountainbiken en tijdrijden meetelt.
Vento of Tempo
Het onderscheid tussen een racey en allround zadel zie je ook terug in de benamingen. De term Tempo zie je veelal terug bij zadels voor allround gebruik, doordat deze iets breder zijn en wat meer demping bieden. Zo is de Tempo Argo verkrijgbaar in 150 of 160 mm breedte. De Vento uitvoering van dit zadel, de Vento Argo is verkrijgbaar in 140 of 150 mm breedte. Daarbij is de welving van de Vento uitvoering iets hoger aan de achterkant van het zadel, waardoor je bekken wat meer kantelt. Dit zorgt voor een diepere houding en dit zadel valt dan ook in de Road Racing categorie.
Materiaal en padding
Last but not least, kan je kijken naar het materiaal en de padding. Dit zijn technische aspecten die minder van belang zijn voor de keuze van de juiste vorm. Fizik kent vier verschillende opties, als het gaat om rails en schaal. Bij de serie 00 zadels heb je een full carbon zadel en rails. Lichtgewicht en de hoogste stijfheid. Bij de R1 zadels zijn de rails van carbon en is de schaal van nylon die is verstevigd met carbon. De R3 kent een holle Kium rail met een nylon schaal die eveneens verstevigd is met carbon. Kium is een titanium legering. De R5 heeft eenzelfde schaal als de R1 en R3 maar komt met een aluminium rails, en is daarmee de meest betaalbare uitvoering.
Voor gravel is een soortgelijke verdeling. Echter is er daar geen full carbon zadel, maar loopt het vanaf de X1 naar de X3 en X5. De materialen zijn vergelijkbaar met de serie R zadels. Het verschil tussen de Road (R) en Gravel(X) zadels is dat de openingen in het midden van het zadel bij de X uitvoering dicht zijn. Dit voorkomt dat opspattend water en modder zorgen voor een natte zeem.
Uiteraard bieden de verschillende soorten padding ook een bepaalde mate van comfort, maar zoals eerder aangegeven moet de vorm eerst goed zijn voordat je profijt hebt van extra demping.
Bij de padding heb je keuze uit 3D geprinte Adaptive padding, PU Foam of een EVA Injected padding. Als de vorm van je zadel goed is, kan de padding nog zorgen voor wat extra comfort. Het EVA Injected principe is een padding zonder ‘cover’. Je zit als het ware direct op de padding, waardoor het volgens Fizik een directer gevoel met het zadel zal geven en wat meer controle geeft. Zeker wanneer je veel beweegt op je zadel kan dit gecontroleerde gevoel prettig zijn.
Het PU Foam is zoals de meesten een zadel zullen omschrijven. Een padding van foam met daaroverheen een stevig dek. Dit is de meest voordelige vorm van productie, en zal ook op de goedkopere zadels worden gebruikt.
One to One Concept
De 3D geprinte zadels uit de Adaptive categorie zijn het topsegment bij Fizik. Alle type zadels zijn verkrijgbaar met een Adaptive padding. Deze padding past zich aan je zitvlak aan, doordat het veel ruimte heeft zodat het kan indeuken op plekken waar jouw zitvlak dat vraagt. Je ziet ook aan de structuur van het 3D-geprinte materiaal, waar het meer ruimte heeft om zich aan te passen aan de vorm van je zitvlak. Op de plekken waar meer ondersteuning nodig is, is de structuur compacter.
In de categorie 3D geprint, of zelfs nog daarboven, valt ook het nieuwe One to One concept. Dit concept is een volledig gepersonaliseerd custom zadel, op basis van je zitvlak. Hierbij wordt er tijdens een bike-fitting een druk-profiel gemaakt van je zitvlak. Aan de hand van deze meting kan Fizik precies zien waar jij ondersteuning nodig hebt. Met behulp van een 3D printer zal jouw persoonlijke op maat gemaakte zadel worden gemaakt. Dit concept wordt komend jaar verder uitgerold in de Benelux.
De Saddle Guide is een mooi overzicht van de verschillende type zadels, en als je zelf weet waar jouw behoefte ligt en wat jouw zitbot-breedte is kan deze hulp al voldoende zijn. Mocht je dit niet weten kan je altijd bij een dealer langs, zodat je in elk geval met een prettig zadel op pad kan.
Meer info via Fizik en de Fizik Saddle Guide
