En stiekem vind ik het dan wel jammer dat met deze nieuwe Specialized S-Works Crux 5, de crosser ook door Specialized in de ban wordt gedaan. Want tot en met de derde generatie was de Crux een volbloed cyclocrosser. De vierde generatie die in 2021 werd gepresenteerd, ging al naar een lichtgewicht gravelbike, maar met de geometrie van een crosser. De nieuwe en vijfde generatie is dus nu een ‘gravel-racer’ die is ontwikkeld met de kennis van o.a. de snelle Tarmac racefiets. Dat ie snel is, konden we al zien tijdens The Gralloch UCI-Gravelrace waar Geerike Schreurs ermee wist te winnen. Zij rijdt voor het Specialized Offroad racing-team. En hoe hij fietste lees je in de onze S-Works Crux 5 eerste indruk.
Tarmac voor dirt
Specialized geeft aan dat de Crux 5 een ‘Tarmac voor gravel’ is. Waarmee ze natuurlijk doelen op de snelle aerodynamische eigenschappen van het frame. Je ziet de vergelijking met de Tarmac dan ook erg goed. Sterker nog, het frame lijkt meer op een Tarmac dan op een vierde generatie Crux. Elke buis aan het frame is veranderd. Daar waar de vierde generatie nog veelal ronde buizen had, is dat bij de Crux 5 niet meer het geval. In onderstaand overzicht kan je heel goed zien, hoe ze met de kennis van de Tarmac SL8 de buizen van het Crux frame hebben vernieuwd. Dit resulteert in de windtunnel in een winst van 15.2 watt, bij 45 km/u.
Naast die aerodynamische voordelen kan er ook met minder carbon gewerkt worden, waardoor er gewicht bespaard kan worden. De nieuwe vormen van de buizen bieden meer stevigheid, waardoor het gewicht van het frame 789 gram is in maat 56. Nieuw bij de ontwikkeling van de Crux 5 is dat Specialized heeft gekeken naar de snelste ’tijd tot finish’. En dan gaat het niet alleen om gewicht, aerodynamica of de berijder, maar om de combinatie van alle facetten om zo snel mogelijk naar de finish te komen. Want wie het eerst bij de finish is, wint. In de wielerwereld is dit een nieuwe manier van benaderen, terwijl het bijvoorbeeld in de Formule 1 al langere tijd op deze manier wordt gedaan.
Unbound als uitgangspunt
Vorig jaar reed Sofia Gomez Villfañe Unbound op de Crux 4. Tijdens deze koers heeft Specialized van haar (en ook andere renners) data verzameld om mee aan de slag te gaan. Met een zogeheten telemetry pack onder het zadel heeft Specialized tijdens de koers metingen gedaan. Daarbij is er data verzameld over de rolweerstand, energieverlies, vermoeidheid en snelheid. Met de lichtere en meer aerodynamische Crux 5, zou Gomez Villfańe met dezelfde fysieke inspanning bijna 10 minuten sneller zijn volgens Specialized. Dat zou dan zijn met de S-Works Crux 5 die is opgebouwd met de nieuwe aerodynamische Roval Terra cockpit en de Roval Terra Aero CLX wielen. Dit komt uit op een gewicht van 7,2 kg.
Specialized heeft bewust gekozen om Unbound als uitgangspunt te nemen. Het is een lange wedstrijd, met veel variatie in ondergrond en lange snelle wegen. Door de lengte gaat vermoeidheid ook een rol spelen, en zal het aerodynamische voordeel aan het eind van de wedstrijd meer winst opleveren. Dit is dan ook de reden dat ze met echte data vanuit de voorgaande editie werken en niet met simulaties. Qua parcours, lengte en omstandigheden is Unbound een enorm veelzijdige wedstrijd. Dus als het bij Unbound kan, kan het op alle parcoursen, aldus Specialized.
Als je de Crux 5 opbouwt met de Roval Terra CLXIII wielen die maar 1079 gram wegen, kan je de fiets qua gewicht laten uitkomen op 6,9 kg. Dat is maar 100 gram meer dan het minimale gewicht dat de UCI hanteert voor op de weg. En dat met een gravelbike.
Geometrie voor gravel
Maar, zoals ik in de eerste alinea ook aangaf is de Crux nu een echte gravelbike. Dat zie je dan vooral terug in de geometrie. De reach is langer geworden, terwijl de stuurpen juist korter is. Ook is de hoek van het balhoofd luier, en is het bottom bracket lager voor meer stabiliteit. De zitbuis is een halve graad steiler geworden en er is nu ruimte voor maximaal 55 mm brede banden. Daarmee is hij minder ‘agressief’ dan zijn voorganger.
Op papier zou je zeggen dat hij wat minder vinnig stuurt, als je de Crux 4 gewend bent. Door de langere wielbasis en het lagere bottom bracket heb je meer stabiliteit, en zal deze Crux 5 beter presteren op de lange rechte gravelpaden. Ik ben benieuwd hoe hij rijdt, en binnenkort zal ik bij Specialized in Arnhem op bezoek gaan voor een eerste indruk van deze Crux 5.
S-Works, S-Level en Specialized
De eerste indruk heb ik natuurlijk al wel op basis van de foto’s. En dan is de omschrijving ‘Tarmac voor gravel’ wel eentje die perfect de lading dekt. Het frame lijkt qua vorm op de aerodynamische Tarmac, en die vormgeving vind ik wel heel tof. De Crux 5 komt in verschillende uitvoeringen, en daarnaast zijn er twee framesets beschikbaar. Een S-Works frameset van het hoogwaardige Fact 12R carbon. Het tweede frameset is van het iets zwaardere Specialized Fact 10R carbon.
Opvallend en nieuw is de S-Level. Dit is een Specialized Crux 5 frame van Fact 10R carbon, dat is opgebouwd met de high-end Sram Red XPLR groepset. Daarmee komt er een nieuwe lijn binnen de Specialized line-up waarbij de high end onderdelen zoals Sram Red en Shimano Dura Ace niet meer alleen beschikbaar is op de S-Works topmodellen. Bij de Crux 5 is de eerste S-Level een feit en dit Specialized Fact 10R frame is opgebouwd met Sram Red XPLR, Roval Terra CLIII en de Roval Terra cockpit en kost € 10.499,-. Dat is toch € 3.500,- goedkoper dan het S-Works topmodel. Het verschil daarbij is dat deze dan het S-Works frame heeft en de Roval Terra Aero CLX wielen. Deze kost € 13.999,-.
De Crux 5 is verkrijgbaar vanaf € 4.499,- voor de Specialized Crux 5 Comp. Deze is afgemonteerd met Sram Rival XPLR en DT G-500 wielen. Daarnaast is er de Crux 5 Expert. Deze kost € 6.999,- en komt met Sram Force XPLR en Roval Terra C III wielen.
via Specialized
