De nieuwe Specialized Tarmac SL9 waar we al even naar uitkeken, is opvallend genoeg niet lichter geworden dan z’n voorganger. Sterker nog, het frame van de nieuwe S-Works Tarmac SL9 is zelfs twee gram zwaarder. En daarmee merk je direct dat Specialized verder heeft gekeken dan alleen het gewicht bij het optimaliseren van de nieuwe Tarmac. Op het oog lijkt hij niet bijzonder veel veranderd ten opzichte van de Tarmac SL8, z’n voorganger.
Net als bij de ontwikkeling van de onlangs gelanceerde Crux, is er bij de Tarmac gekeken naar Time to Finish. Met deze benadering slaat Specialized een nieuwe weg in die ze wetenschappelijk onderbouwen. Hoe krijgen we onze renners het snelst bij de finish? Dan wordt er gekeken naar het totaalpakket, waar de fiets ‘slechts’ een onderdeel van is.
Wetenschap uit de Formule 1
De wetenschap is niet nieuw, want in de Formule 1 en met zeilen wordt hier al lange tijd gebruik van gemaakt. Een Formule 1 auto is niet gemaakt om het meest licht of de sterkste te zijn, maar wel om de snelste rondetijden te rijden op een specifiek circuit. Want daarmee win je uiteindelijk de wedstrijd. Overigens heeft Specialized ook een voormalig Formule 1 developer/engineer in dienst die zich hiermee bezig houdt. Zo analyseert hij met data van afgelopen jaren van allerlei verschillende parcoursen, tijden en powerfiles om tot de ‘Equation of speed’ te komen. Een mooi woord, waarmee Specialized doelt op de snelheid waarmee een renner een bepaald parcours kan afleggen.
Dat wordt vervolgens in hun eigen windtunnel uitvoerig getest, waarbij ze gebruik maken van een ‘moving leg mannequin’. Dit is een pop met bewegende benen, die de renner simuleert. Volgens Specialized is dit een heel belangrijk onderdeel van hun testprotocol, omdat bewegende benen en een romp heel veel effect hebben op de aerodynamica. Volgens de ‘Equation of speed’ formule zou Demi Vollering 14 seconden sneller zijn over haar 80 km lange aanval in de laatste etappe van de Tour de Femmes 2024. Deze Tour verloor ze op 4 seconden, maar ze had met deze nieuwe Tarmac SL9 volgens Specialized met 10 seconden voorsprong kunnen winnen.
De S-Works Tarmac SL9 sneller met 1 bidon
Bovenstaande is een heel beknopte versie van de wetenschap en theorie die achter de ontwikkeling van de SL9 zit. Maar hoe zit dat in de praktijk? Het frame is wat forser geworden ten opzichte van de SL8. Dat zie je goed bij de voorvork, waarvan de vorkpoten dieper zijn geworden. Deze zijn ook lichtjes naar binnen gedraaid, voor een betere airflow. Door de forsere voorvork is een blokkade in het draaien van het stuur noodzakelijk. Het stuur kan nu niet verder dan zo’n 45 graden worden gedraaid, omdat anders de kroon van de voorvork vastdraait in de onderbuis. Deze onderbuis is namelijk iets lager gepositioneerd, zodat het gat tussen het voorwiel en die onderbuis zo klein mogelijk is. Deze opening zorgt namelijk voor een verstoring van de luchtstroom en dat wil je zo min mogelijk.
De bovenbuis is ook iets groter en de zitbuis is aerodynamisch vormgegeven met de ‘win fin’. Daar zie je dat de achterkant meegaat met de ronding van het achterwiel. Dit scheelt volgens Specialized 0,5 watt, wanneer er zonder tweede bidon wordt gereden. Uit het bestuderen van alle gegevens heeft Specialized geconcludeerd dat renners in de finale nooit met twee bidons in de houder rijden. Dit zorgt voor een andere airflow, waardoor deze ‘win fin’ dus voordeel oplevert. Dit voordeel vervalt wanneer er wel met een tweede bidon wordt gereden. Over details gesproken.
Slanker balhoofd en zadelpen
Waar veel buizen van het frame flinker zijn geworden, is het balhoofd juist slanker. Deze is 4 mm smaller en dat is 10% van de totale breedte ten opzichte van de SL8. Dit bracht wel het probleem dat de interne kabels niet meer langs beide kanten van de stuurbuis het balhoofd in passen. Om dit te tackelen is deze voorzien van een knik, waardoor de remleidingen langs één kant kunnen worden gemonteerd. Hier merk je als consument overigens niets van.
Net als het balhoofd is ook de zadelpen slanker geworden. Doordat je benen bewegen ontstaat er meer wind die tussen je bovenbenen doorgaat en tegen de zadelpen komt. Door deze dus zo smal mogelijk te maken, kan daar winst worden behaald, is de gedachte. De nieuwe S-Works zadelpen is de smalste die ze ooit hebben gemaakt. Hij is ook wat ‘dieper’ zodat de wind er beter omheen geleid wordt. Het gevolg is echter dat er geen Shimano accu meer in past. Dit hebben ze opgelost met een montage-clip waarmee de batterij nu onder de zadelpen wordt gemonteerd en dus in de zitbuis komt te hangen.
Verbeterde rij-eigenschappen en 4 watt winst
Alles bij elkaar resulteert dit bij de Tarmac SL9 in 4 watt winst ten opzichte van de Tarmac SL8. Marginal gains dus. Los van deze winst zijn er ook aanpassingen gedaan om de ‘ride quality’ te verbeteren. Dit zie je bijvoorbeeld terug in een luiere balhoofdhoek en steilere hoek van de zitbuis. De wielbasis is iets langer, en als renner zit je meer gecentreerd op je fiets. Hierdoor zal de fiets iets directer sturen terwijl er ook wat meer stabiliteit en comfort is door de langere wielbasis. Wat ik wel opvallend vind, is dat er niets is gewijzigd aan de clearance voor de banden, want deze is met maximaal 32 mm gelijk gebleven. Specialized geeft hierbij aan dat hier geen vraag naar was vanuit de World Tour renners en dat 32 mm voor een wedstrijdfiets voldoende is.
In lijn met de huidige trend worden de fietsen ook afgemonteerd met een smaller stuur en kortere cranks. Zo worden alle sturen een maat smaller en ook de cranks een maatje korter, ten opzichte van de Tarmac SL8. Pak je bijvoorbeeld een maat 54 frame van deze Specialized Tarmac SL9 dan komt deze nu met een 380 mm stuur en 170 mm crankset. Bij de Tarmac SL8 was dit nog een 400 mm stuur en 172,5 mm crankset.
Eerste indruk: Snel en agressief!
Een kleine drie weken geleden was ik te gast bij Specialized in Arnhem, om de eerste meters te maken op de nieuwe Tarmac SL9. Nadat het zadel op de juiste hoogte was gezet, kon ik er zo op wegrijden. Net als bij de SL7 en SL8 zit deze SL9 meteen goed. Niet zo heel gek want de stack en de reach zijn gelijk gebleven. Zoals hierboven beschreven is de balhoofdhoek iets luier, en is de wielbasis daardoor langer. Ik rij op het S-Works model dat is afgemonteerd met Sram Red AXS en de Roval Rapide CLX III wielen. Dit zijn de wielen met keramische lagers, carbon spaken en een hogere voorvelg dan achtervelg.
De combinatie van het smallere stuur en de aanpassing in de balhoofdhoek, zorgt ervoor dat de nieuwe SL9 net wat agressiever stuurt dan zijn voorganger, zonder daarbij nerveus te worden. Daarbij zijn het vooral de Rapide CLX wielen die zorgen voor een heel direct gevoel aan de voorkant van de fiets. Het stuur op ‘mijn’ maat 54 is 380 mm breed. De langere wielbasis van deze SL9 geeft de fiets toch genoeg stabiliteit. In de bochten merk je dat deze er heel soepel maar strak doorstuurt. De langere wielbasis geeft ook net wat meer comfort, ten opzichte van zijn voorganger. Al met al blijft het wel een echte wedstrijdfiets.
S-Works modellen en frame-kit
De S-Works Tarmac SL9 is vanaf nu beschikbaar en kost € 13.999,-. Dat geldt voor zowel de Shimano Dura Ace Di2 uitvoering, als het Sram Red AXS model. De foto’s van het Shimano Dura Ace model zijn hierboven te vinden. Op de actiefoto’s rij ik met de Sram Red AXS uitvoering. Naast de complete fietsen, zijn er maar liefst 10 verschillende S-Works framesets beschikbaar. Deze hebben een prijskaartje van € 5.799,-. Ook zijn er team Replica modellen, van de teamfietsen van team Red Bull-Bora-Hansgrohe, FDJ United-Suez, SD Workx-Protime en Soudal-Quickstep. Deze team-replica’s zijn met € 5.999,- net iets duurder dan de reguliere S-Works frames.
Meer info via Specialized
Actiefoto’s van Joris Knapen
