Op de redactie hebben we de vraag al regelmatig gesteld. Wanneer is het nog een gravelbike? Het laatste jaar zien we steeds meer merken die als basis een mountainbike frame gebruiken en deze opbouwen als gravelbike. Zo lanceerde Pinarello de Grevil MX. Een hardtail mountainbike frame, met 100 mm verende voorvork maar dan wel met gravelbanden. Daarnaast zien we populaire mountainbike marathons die worden gewonnen door renners op een gravelbike, maar dan met brede mountainbike banden.
De mogelijkheden zijn er, en in de zoektocht naar nieuwe ontwikkelingen snap ik vanuit de markt dat dit gebeurd. Daarbij vind ik de mogelijkheid om bijvoorbeeld onderdelen van een mountainbike groepset te combineren met de onderdelen van de gravelbike wel een mooie ontwikkeling. Zo kan je je gravelbike uitrusten met een mountainbike derailleur, zodat je een groter bereik hebt qua verzet. Ideaal voor in het hooggebergte bijvoorbeeld.
Ook kan ik niet ontkennen dat een beetje demping in een gravelbike erg prettig is. Ik heb aan den lijve ondervonden dat de Specialized Diverge 4 met ingebouwde 20 mm demping echt een stuk comfortabeler is. Dat geldt net zo goed voor het monteren van brede banden, waarbij ik sinds afgelopen jaar vooral met 45 mm banden rij in mijn gravelbike. Kortom, er zijn genoeg ontwikkelingen waar ik zelf ook in meega. Maar voor mij zit daar ook wel een grens aan.
Waar ligt de grens?
Ik heb er serieus goed over na moeten denken, waar voor mij deze grens ligt. Nu weet ik van mezelf dat ik een purist ben en vind dat je een fiets moet gebruiken, voor de discipline waarvoor hij bedoeld is. Een frame voor een gravelbike is specifiek ontworpen om mee te gravelen, met de daarbij behorende geometrie, vaste voorvork en bandbreedte. Net zoals een mountainbike is ontworpen voor een geveerde voorvork met minimaal 100 mm veerweg en flatbar. Als jij tijdens het ‘gravelen’ een geveerde voorvork van 100 mm denkt nodig te hebben, kan je wat mij betreft ook afvragen of je wel de juiste ondergrond kiest voor het gravelen. Naar mijn idee ben je dan al aan het mountainbiken.
Nu is gravelen een discipline die op veel vlakken in een grijs gebied valt, waarbij het niet goed of fout is. Zo zijn er bijvoorbeeld mensen die gravelen met wegschoenen en wegpedalen, en kiezen voor een aero setup. Terwijl de avontuurlijk ingestelde gravelaars juist kiezen voor een fiets met veel ruimte voor brede banden en tassen aan het frame. Elke renner of rijder kan zo een fiets samenstellen of vinden, waarbij het voldoet aan zijn of haar wensen. Wie ben ik om daar wat van te vinden, als iemand daar zijn of haar plezier uithaalt?
Moet er wel een grens zijn?
Maar schieten we daar dan niet in door? Wat mij betreft wel. De purist in mij vind dat het frame moet passen bij de discipline. Als je daarin een aanpassing moet doen door een andere voorvork in je gravelbike te monteren of een dropbar op je mountainbike, vind ik dat een stap te ver.
Gravelen is voor mij het rijden over mooie brede offroad paden, waarbij ik ook af en toe wel een mooi aangelegde mountainbike singletrack pak. Dit doe ik met een gravelbike die is opgebouwd met een frame met vaste vork en 45 mm banden. Qua bandbreedte vind ik wat speling tot zo’n 50 mm prima, en ook een eventuele demping dat in het frame is verwerkt (zoals de Future Shock van Specialized) vind ik acceptabel.
Ja, de grens!
En daar ligt dan voor mij ook de grens, want wat mij betreft heeft een gravelbike een vaste voorvork met de specifieke geometrie van het frame die daarbij hoort. Nu zijn er inmiddels een aantal merken die een geveerde voorvork hebben ontwikkeld tot 60 mm veerweg, waarbij de geometrie van een gravelframe behouden blijft. Maar dit is een voorvork zoals we die qua looks kennen van de mountainbike, en dat hoort wat mij betreft niet in een gravelbike. Deze voorvork wordt namelijk ter vervanging van de vaste voorvork gemonteerd, zoals bijvoorbeeld in deze Cinelli die ook is voorzien van 2.1 inch mountainbike banden.
Een voorvork met een grotere veerweg kan niet in combinatie met een gravelframe. De geometrie van een gravelframe is namelijk niet gemaakt voor een geveerde voorvork met 100 mm veerweg. Deze gaat dan achterover hellen, doordat de geveerde voorvork simpelweg te lang is. Wil je wel deze 100 mm veerweg dan wordt er dus gebruik gemaakt van een hardtail mountainbike frame, om zo een mountainbike voorvork te kunnen monteren. Dan kan je er wel een dropbar-stuur op monteren, maar blijft het voor mij in de basis een mountainbike. Want, de basis is toch het frame?
Zwart-wit of juist grijs?
En zoals ik hierboven al aangaf, is iedereen vrij om te doen wat hij of zij wil. Uiteindelijk gaat het om het plezier dat we allemaal uit het fietsen halen! Maar waar het dan voor mij wel begint te wringen, is als het competitief wordt. Dan wordt het namelijk een oneerlijke concurrentie. Bij de UCI zijn de reglementen daarin duidelijk, maar bij veel marathons is dat niet het geval. Het meest treffende voorbeeld daarvan is dat de Dutch Masters of MTB in alle categorieën is gewonnen door een renner of renster op een gravelbike. In het geval van wedstrijden vind ik dat het grijze gebied best wat meer zwart-wit mag worden.
